فضولی‏نین غزل‏لری‏نین لیستی

قد انار العشق للعشاق منهاج الهدی (۱)

سالک- راه- حقیقت عشقه ائیلر اقتدا

 

عشقدیر اول نشئه‏ی- کامل کیم، اونداندیر مودام

مئیده تنویر- حرارت، نئیده- تأثیر- صدا

 

وادی- وحدت حقیقتده مقام- عشقدیر

کیم، موشخّص اولماز اول وادی‏ده سولطاندان گدا

 

ائیله‏مز خلوت‏سرای- سِرّ- وحدت محرمی

عاشقی معشوقدن، معشوقی عاشقدن جودا

 

ائی کی، اهل- عشقه سؤیلرسن: ملامت ترکین ائت

سؤیله کیم، مومکون‏مودور تغییر- تقدیر- خودا؟

 

عشق کِلکی چکدی خط حرف- وجود- عاشقه

کیم، اولا ثابت حق اثباتیندا نفی- ما ادا

 

ائی فضولی انتهاسیز ذؤق بولدون عشقدن

بؤیله‏دیر هر ایش کی، حق آدی‏له قیلسان ابتدا

 

*  *  *

 

یا من احاط علمک الاشیاء کلّها (۲)

نه ابتدا سنه متصوّر، نه انتها

 

کیم وئرسه جان یولوندا، بولور خاک- مقدمین

گویا کی، خاک- راهینه‏دیر نقد- جان بها

 

سن‏سن قیلان مظاهر- اومّید و بیم ائدیب

موسایی علم گنجی، عصاسینی اژدها

 

سندن بولوبدور احم- مرسل مقام- قوءرب

تحسین- «یا» و «سین» ایله تشریف- «طا» و «ها»

 

یعقوبده نشانه‏ی- شؤقین غم و الم

یوسفده نشئه‏ی- نظرین بهجت و بها

 

بولمازدی، قهرین آچماسا خان- سیاستین

«هل من مزید(۳)» لؤقمه‏سینه دوزخ اشتها

 

یا رب، بلای- قئیده فضولی اسیردیر

اول بی دلی بو دام- کدورتدن ائت رها

 

*  *  *

 

یا رب، همیشه لوءطفونو ائت رهنما مانا

گؤسترمه اول طریقی کی، گئتمز سانا، مانا

 

قطع ائیله آشنالیغیم اوندان کی، غئیردیر

آنجاق اؤز آشنالرین ائت آشنا مانا

 

بیر یولدا ثابت ائت قدم- اعتباریمی

کیم، رهبر- شریعت اولا موقتدا مانا

 

یوخ منده بیر عمل سنه شایسته، آه اگر

اعمالیمه گؤره وئره عدلین جزا مانا

 

خؤف- خطاده موضطربم، وار اومید کیم

لوطفون وئره بشارت- عفو و عطا مانا

 

من بیلمزم منه گرَگین، سن حکیم‏سن

منع ائیله، وئرمه، هر نه گرَکمز سانا، مانا

 

اولدور منه موراد کی، اولدور سنه موراد

حاشا کی، سندن اؤزگه اولا مودّعا مانا

 

حبس- هواده قویما فضولی صفت اسیر

یا رب، هدایت ائیله طریق- فنا مانا

 

 *  *  *

 

زهی، ذاتین نهان و اول نهاندان ماسوا پئیدا

بحار- صونعونه امواج پئیدا، قعر ناپئیدا

 

بولند و پست- عالم شاهد- فئیض- وجودوندور

دئگیل بیهوده اولماق یوخ ایکن عرض و سما پئیدا

 

کمال- قودرتین اظهار- حکمت قیلماغا ائتمیش

غوبار- تیره‏دن آیینه‏ی- گیتی‏نوما پئیدا

 

دمادم عکس آلیر مرآت- عالم قهر و لوءطفوندن

اونونچون گه کدورت ظاهر ائیلر، گه صفا پئیدا

 

گهی توپراغه ائیلر حکمتین مین مه‏لقا پنهان

گهی صونعون قیلیر توپراقدن مین مه‏لقا پئیدا

 

جاهان اهلینه اسرار- علمین قالمایا مخفی

قیلیبدیر حکمتین کوفّار ایچینده انبیا پئیدا

 

نشان- شفقتیندیر کیم، اولور اظهار- حمدین‏چون

فضولی تیره طبعیندن کلام- جان‏فزا پئیدا

 

*  *  *

 

اشرقت من فلک البهجتِ شمسٌ و بِها

ملأ العالمَ نوراً و سروراً و بها (۴)

 

چیخدی بیر گوءن کی، ضیاسیندا تمامیّ رُسُل

اولدو محو اؤیله کی، خورشید شوعاعینده سها

 

اولدو بازار- جاهان رؤنقی بیر دورّ- یئتیم

کی، دئگیل ایکی جاهان حاصلی اول دورّه بها

 

روتبه‏ی- حکمت- معراج- کمالینه گؤره

حوکَما فرقه‏ی- دون، فلسفه جمع- سوفَها

 

مونهی- معرفتی حال دیلی‏له دایم

قیلیر اهل- حقه اسرار- حقیقت انها

 

نئجه تقریر ائده‏یین وصفی‏نی بیر شاهین کیم

اونا وصّاف اولا «یاسین» و موعرِّف «طاها»

 

ائی فضولی، ره- شرعی‏نی توت اول راهبرین

بو طریق ایله ضلالتدن اؤزون ائیله رها

 

*  *  *

 

ائی اولوب معراج بورهان- علوّ- شان سانا

یئره ائنمیش گؤیدن استقبال ائدیب فورقان سانا

 

حئین- دعوای- نبوّت مودّعی الزامینه

جاهل ایکن ائل، کمال- علم بس بورهان سانا

 

کِلک- حؤکمون چکدی حرف- شاعر- ادیانه خط

حؤکم اثبات ائتدی نفی- شاعر- ادیان سانا

 

باقی- مؤعجز نه حاجت امر- حق اثباتینه

عالم ایچره مؤعجز- باقی یئتر قورآن سانا

 

وصف جبریل- امین ائتمیش قبول- خدمتین

سرّ- حق کفینه آیت‏له یئتیب فرمان سانا

 

سن‏سن اول خاتم کی، دفع ائتمیش تمام- حاکمی

خاتم- حؤکم- رسالت تاپشیریب دؤران سانا

 

اول قدر ذؤق- شفاعت جؤهر- ذاتیندادیر

کیم، گلیر عرض- خطا معنی‏ده بیر احسان سانا

 

ماه- نؤدور، یوخسا سن ائتدیکده سئیر- آسمان

قالدیریب بارماق گتیرمیش آسمان ایمان سانا

 

یا نبی، لوطفون فضولی‏دن کم ائتمه اول زامان

کیم، اولور تسلیم مفتاح- در- غوفران سانا

 

*  *  *

 

کارگر دوءشمز خدنگ- طعنه‏ی- دوشمن مانا

کثرت- پئیکانین ائتمیشدیر دمیردن تن مانا

 

ایمنم سنگ- ملامتدن کیم، آلیب چهره‏می

اولدو زنجیر- جنون بیر قلعه‏ی- آهن مانا

 

اوندانام روسوا کیف سئیلاب- سرشکیم چاک ائدر

زخم- تیغین قانی گئیدیردیکجه پیراهن مانا

 

دم به دم شمع- جمالیندان مونوّر اولماسا

ائی گؤزوم نوری، گرَکمز دیده‏ی- رؤشن مانا

 

هیچ مسکنده قراریم یوخدورور اول ذؤقدن

کیم، قاچان خاک- سر- کویین اولا مسکن مانا

 

باشدا بیر سرو- صنوبر وصلی‏نین سئوداسی وار

سود قیلماز باغبان، نظّاره‏ی- گولشن مانا

 

ائی فضولی، اودلارا یانسین بساط- سلطنت

یئیدیر اوندان، حق بیلیر، بیر گوشه‏ی- گولخن مانا

 

*  *  *

 

ائی ملک سیما کی، سندن اؤزگه حئیراندیر سانا

حق بیلیر، انسان دئمز هر کیم کی، انساندیر سانا

 

وئرمه‏ین جانین سنه، بیلمز حیات- جاودان

زنده‏ی- جاوید اونا دئرلر کی، قورباندیر سانا

 

عالمی پروانه‏ی- شمع- جمالین قیلدی عشق

جان- عالمسن، فدا هر لحظه مین جاندیر سانا

 

عاشقه شؤقون‏له جان وئرمک ایکن موشکول دئگیل

چون مسیح- وقت‏سن، جان وئرمک آساندیر سانا

 

چیخما یاریم گئجه‏لر، اغیار طعنیندن ساقین

سن مه- اؤج- ملاحت‏سن بو نؤقصاندیر سانا

 

پادشاهیم، ظوءلم ائدیب عاشق سانا ظالم دئمیش

خوبرولاردان یامان گلمز، بو بؤهتاندیر سانا

 

ائی فضولی، خوبرولاردان تغافولدور یامان

گر جفا هم گلسه اونلاردان، بیر احساندیر سانا

 

*  *  * 

 

جام ایچره مئی کی، دایره سالمیش حوباب اونا

آیینه‏دیر کی، عکس سالیر آفتاب اونا

 

زاهد سوال ائدرسه کی، مئیدن نه‏دیر موراد؟

بیزده صفادیر، اوندا کدورت، - جواب اونا

 

قان- یاش تؤکوب یانیندا دؤنر آتشین کباب

معشوقه بنزر آتش و عاشق کباب اونا

 

ائیلر کؤنولده اشک خطین شؤقونو فزون

اوددان چیخار بوخار، ساچیلدیقجا آب اونا

 

چشمین مریضی اولدو کؤنول، لعلینی یئتیر

رنج- خوماره دوءشدو، دوادیر شراب اونا

 

تکلیف- جنّت ائیله‏مه کویینده کؤنلومه

چون جنّت اهلی‏دیر، نه وئریرسن عذاب اونا؟

 

مسدوددور فضولیه مئیخانه‏لر یولو

یا رب، هدایت ائیله طریق- صواب اونا

 

*  *  *

 

دوستوم، عالم سنین‏چین گر اولور دوشمن مانا

غم دئگیل، زیرا یئترسن دوست آنجاق سن مانا

 

عشقه سالدیم من منی، پند آلماییب بیر دوستدن

هیچ دوشمن ائیله‏مز اونو کی ائتدیم من مانا

 

جان و تن اولدوقجا، مندن درد و داغ اکسیک دئگیل

چیخسا جان، خاک اولسا تن، نه جان گرک، نه تن مانا

 

وصل قدرین بیلمه‏دیم هجران بلاسین چکمه‏دن

ظولمت- هجر ائتدی چوخ موبهم ایشی رؤشن مانا

 

دود و اخگردیر مانا سرو ایله گوءل، ائی باغبان

نئیلرم من گوءلشنی، گوءلشن سانا، گوءلخن مانا

 

غمزه تیغین چکدی اول مه، اولما غافل، ائی کؤنول

کیم، موقرّردیر بو گوءن اؤلمک سانا، شیون مانا

 

ائی فضولی، چیخدی جان، چیخمان طریق- عشقدن

رهگوذار- اهل- عشق اوءزره قیلین مدفن مانا

 


(۱) عشق عاشق لر اوچون هدایت یولونو ایشیقلاندیردی

(۲) ائی علمی بوءتون شئی‏لری احاطه ائدن

(۳) یئنه وارمی

(۴) گؤزل‏لیک فلگیندن گوءنش دوغدو و اونونلا عالم گؤزل‏لیک، شادلیق و ایشیقلا دولدو

فضولی‏نین غزل‏لری‏نین لیستی